Αλλαγή υγρών φρένων

Η αλλαγή υγρών φρένων περιλαμβάνει την πλήρη αντικατάσταση του υγρού στο κύκλωμα και τη σωστή εξαέρωση φρένων — όχι απλώς συμπλήρωση στο δοχείο υγρών φρένων. Στόχος είναι η απομάκρυνση υγρού που έχει απορροφήσει υγρασία και η πλήρωση με υγρά φρένων της κατάλληλης προδιαγραφής (DOT) για το όχημα. Συνήθως περιλαμβάνονται:

• Έλεγχος στάθμης και κατάστασης στο δοχείο υγρών φρένων
• Αφαίρεση παλιού υγρού και πλήρωση με νέο υγρό φρένων
• εξαέρωση φρένων αυτοκινήτου για την απομάκρυνση αέρα
• Βασικός έλεγχος αίσθησης πεντάλ και πιθανών διαρροών

Με εξοπλισμό συνεργείου, όπως αντλία εξαέρωσης φρένων ή συσκευή αλλαγής υγρών φρένων, η διαδικασία πραγματοποιείται ελεγχόμενα, ιδιαίτερα σε συστήματα με ABS.

Η τακτική αλλαγή υγρών φρένων βοηθά να διατηρείται η σωστή λειτουργία του συστήματος πέδησης, καθώς τα υγρά φρένων είναι υγροσκοπικά και απορροφούν υγρασία. Αυτό μπορεί να επηρεάσει το σημείο βρασμού και την αίσθηση στο πεντάλ, ειδικά σε υψηλές θερμοκρασίες ή σε έντονο φρενάρισμα. Ενδεικτικά:

• Σταθερή αίσθηση πεντάλ και προβλέψιμο φρενάρισμα
• Μείωση της πιθανότητας «σπογγώδους» αίσθησης λόγω αέρα ή υγρασίας
• Περιορισμός διάβρωσης σε εσωτερικά μέρη του κυκλώματος
• Ομαλή υποστήριξη της λειτουργίας ABS όταν απαιτείται εξαέρωση φρένων

Η συντήρηση εξαρτάται τόσο από τα χιλιόμετρα όσο και από τον χρόνο και είναι καλό να ελέγχεται σε κάθε προγραμματισμένο service.

Το ερώτημα «αλλαγή υγρών φρένων κάθε πότε» εξαρτάται από το πρόγραμμα συντήρησης του κατασκευαστή, τον χρόνο και τις συνθήκες χρήσης. Σε πολλά οχήματα ορίζεται χρονικό διάστημα σε έτη, καθώς το υγρό φρένων αλλοιώνεται με την πάροδο του χρόνου λόγω υγρασίας. Λαμβάνονται υπόψη:

• Οι οδηγίες του βιβλίου συντήρησης και οι προδιαγραφές DOT
• Οι συνθήκες χρήσης (αστική οδήγηση, συχνά φρεναρίσματα, φορτίο, θερμοκρασίες)
• Η κατάσταση του υγρού στο δοχείο υγρών φρένων
• Το ιστορικό συντήρησης και η τελευταία αλλαγή υγρών φρένων

Ένας έλεγχος στο συνεργείο μπορεί να δείξει αν απαιτείται άμεσα αλλαγή υγρών φρένων αυτοκινήτου ή αν μπορεί να προγραμματιστεί σε επόμενο στάδιο.

Οι ενδείξεις για αλλαγή υγρών φρένων σχετίζονται συνήθως με την αίσθηση στο πεντάλ και την κατάσταση των υγρών φρένων. Δεν υποδηλώνουν απαραίτητα βλάβη, αλλά αποτελούν λόγο για έλεγχο και, εφόσον χρειάζεται, εξαέρωση φρένων αυτοκινήτου. Συχνά σημάδια είναι:

• Μαλακό ή σπογγώδες πεντάλ και μεγαλύτερη διαδρομή
• Λιγότερο σταθερή απόκριση στο φρενάρισμα
• Σκούρο ή θολό υγρό στο δοχείο υγρών φρένων
• Μεγάλο χρονικό διάστημα από την τελευταία αλλαγή υγρών φρένων

Μετά από εργασίες στο σύστημα φρένων μπορεί να απαιτηθεί εξαέρωση φρένων, ειδικά σε οχήματα με ABS.

Ο προγραμματισμός για αλλαγή υγρών φρένων γίνεται βάσει των προδιαγραφών του κατασκευαστή και της κατάστασης του υγρού, πριν επηρεαστεί η απόδοση του συστήματος πέδησης. Συνήθως εξετάζεται:

• Όταν πλησιάζει το προβλεπόμενο διάστημα στο βιβλίο συντήρησης
• Μετά από αγορά μεταχειρισμένου οχήματος χωρίς σαφές ιστορικό
• Μετά από εργασίες που απαιτούν εξαέρωση φρένων ή άνοιγμα του κυκλώματος
• Πριν από μεγάλο ταξίδι ή μετά από έντονη χρήση

Σε οχήματα με ABS ενδέχεται να απαιτείται ειδική διαδικασία εξαέρωση φρένων αυτοκινήτου με abs με κατάλληλο εξοπλισμό.

Αν δεν πραγματοποιείται αλλαγή υγρών φρένων, τα υγρά φρένων μπορεί να απορροφήσουν περισσότερη υγρασία, να μειωθεί το σημείο βρασμού και να μεταβληθεί η συμπεριφορά στο φρενάρισμα. Αυτό επηρεάζει την αίσθηση στο πεντάλ και τη σταθερότητα, ειδικά σε υψηλές θερμοκρασίες. Πιθανές συνέπειες:

• Πιο μαλακό πεντάλ λόγω υγρασίας ή αέρα στο κύκλωμα
• Μειωμένη απόδοση σε έντονο φρενάρισμα
• Διάβρωση σε εσωτερικά μέρη του συστήματος
• Ανάγκη για πρόσθετες εργασίες σε περίπτωση βλάβης

Ένας προληπτικός έλεγχος μπορεί να δείξει αν απαιτείται αλλαγή και εξαέρωση φρένων.

Τα υγρά φρένων είναι το υδραυλικό μέσο που μεταφέρει την πίεση από το πεντάλ στο σύστημα πέδησης. Πρέπει να αντέχουν σε υψηλές θερμοκρασίες, να διατηρούν σταθερές ιδιότητες και να πληρούν τις κατάλληλες προδιαγραφές (π.χ. DOT) για το συγκεκριμένο όχημα. Βασικά χαρακτηριστικά:

• Μεταφορά υδραυλικής πίεσης σε όλο το κύκλωμα
• Αντοχή σε υψηλές θερμοκρασίες και καθορισμένα σημεία βρασμού
• Συμβατότητα με ABS και εξαρτήματα στεγανοποίησης

Επειδή απορροφούν υγρασία, η ποιότητά τους μεταβάλλεται με τον χρόνο και η αλλαγή υγρών φρένων δεν κρίνεται μόνο από τη στάθμη στο δοχείο υγρών φρένων.

Οι προδιαγραφές DOT καθορίζουν τεχνικά χαρακτηριστικά, όπως το σημείο βρασμού και το ιξώδες των υγρών φρένων, και πρέπει να αντιστοιχούν στις απαιτήσεις του συστήματος πέδησης. Η επιλογή γίνεται σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή. Λαμβάνονται υπόψη:

• Η προβλεπόμενη προδιαγραφή DOT (π.χ. DOT 4)
• Η συμβατότητα με ABS/ESP
• Η αποφυγή ανάμειξης διαφορετικών τύπων υγρών φρένων χωρίς επιβεβαίωση
• Η επίδραση υγρασίας και θερμοκρασίας στις ιδιότητες

Κατά την αλλαγή υγρών φρένων χρησιμοποιείται υγρό με την κατάλληλη προδιαγραφή, ώστε να διατηρείται η προβλεπόμενη λειτουργία.

Ο έλεγχος πραγματοποιείται στο δοχείο υγρών φρένων στον χώρο του κινητήρα, όπου υπάρχουν ενδείξεις MIN και MAX. Έτσι διαπιστώνεται αν η στάθμη είναι σωστή και αν τα υγρά φρένων παρουσιάζουν αλλοίωση. Βασικά σημεία:

• Η στάθμη να βρίσκεται μεταξύ MIN και MAX, σε επίπεδο έδαφος
• Οπτικός έλεγχος καθαρότητας του υγρού
• Να μη γίνεται συμπλήρωση χωρίς τη σωστή προδιαγραφή
• Έλεγχος για πιθανή διαρροή σε περίπτωση πτώσης στάθμης

Η χαμηλή στάθμη μπορεί να σχετίζεται και με φθορά τακακιών, ωστόσο απαιτείται έλεγχος ώστε να αποκλειστεί διαρροή.

Λανθασμένη εξαέρωση φρένων σημαίνει ότι παραμένει αέρας στο κύκλωμα ή ότι δεν ακολουθήθηκε η προβλεπόμενη διαδικασία. Σε οχήματα με ABS μπορεί να απαιτείται ειδική διαδικασία, καθώς η μονάδα ABS επηρεάζει τη ροή του υγρού. Ενδείξεις μπορεί να είναι:

• Σπογγώδες ή βαθύ πεντάλ μετά την εργασία
• Αστάθεια στην απόκριση του φρεναρίσματος
• Μεταβολή στην αίσθηση του πεντάλ σε διαδοχικά πατήματα
• Συμπτώματα μετά από άνοιγμα του κυκλώματος

Σε αυτές τις περιπτώσεις απαιτείται επανέλεγχος και, εφόσον χρειάζεται, σωστή εξαέρωση φρένων αυτοκινήτου με abs με κατάλληλο εξοπλισμό.